in Europe
English

Greek, EU authorities urged to break ‘vicious cycle’ of overcrowded asylum-seeker hotspots

2019-09-19

Joint announcement

Greek, EU authorities urged to break ‘vicious cycle’ of overcrowded asylum-seeker hotspots

Scroll down for Greek version

  • For the third year in a row, vulnerable asylum seekers – including thousands of children – are trapped on the Greek islands of the eastern Aegean, enduring inhumane conditions in overcrowded hotspots.
  • Although the Greek government is moving many people to the mainland, 12 humanitarian organisations are calling for an end to this vicious cycle.
  • The organisations urge the Greek and EU authorities to move towards sustainable solutions for the reception, protection and integration of refugees.

Athens, September 18, 2019 - Once again, the overcrowding on the Aegean islands comes as no surprise. Nearly 22,000 people, 35% of whom are children, are housed in Reception and Identification Centers (RICs) across Greek islands. These centers’ capacity has been exceeded by 500%, forcing vulnerable people to live in degrading and dangerous conditions.

The authorities have not been mobilized quickly enough to deal with this year’s increase in arrivals, and it is no wonder the public – which has witnessed the same story before – remains unmoved.

There are still serious implications for the living conditions of people living in these reception centers. Away from the Greek and European mainland, sick people, women and children remain without adequate access to health care, nutrition and sanitation.

Asylum seekers’ have spoken out about how overcrowding creates precarious living conditions, as demonstrated by the recent death of an unaccompanied child in Moria’s ‘safe zone.’

Although around 7,000 people are entitled to be moved from the islands, as their restrictions have been lifted, the process constantly breaks down due to a lack of available hosting places on the mainland. This is further impeded by the absence of an effective relocation program for asylum seekers in Europe and long delays in processing family reunification requests.

A lack of long-term planning for the effective integration of refugees into the country has delayed their removal from housing programs, leading to more extensions and blockages of the system.

A lack of integration programs, the continued postponement of the Helios project, the persistent difficulties in accessing eligible benefits and services (such as AMKA, AFM bank accounts and allowances) and the general lack of essential provisions for vulnerable groups systematically hamper the existing system’s ability to work properly and efficiently.

Moving 1,500 people from Lesvos to mainland Greece is a step forward but it is not a solution for the people who are housed in tents that do not meet basic living standards. Neither is it a solution for the thousands more who live in precarious conditions until it is their turn to move on.

The signatory organizations have been at the forefront of the so-called "refugee crisis" – both on the side of the Greek state as well as refugees – and know that improving the asylum, reception and integration system in Greece is possible.

Greece can meet the needs of asylum seekers with a long-term strategy that acknowledges the benefits of refugee integration as well as the needs of host communities.

What is needed is a coherent plan that makes the most of the resources made available by the EU. This plan must also deliver adequate infrastructure and human resources and should work effectively with civil society.

European leaders must share the responsibility for the reception and support of asylum seekers by creating a permanent relocation mechanism and backing family reunification.

We need a better system that safeguards human dignity and provides people with a future without further delay. We must break this vicious circle.

The signatory organisations: ActionAid Hellas, ASB, Danish Refugee Council (DRC Greece), Defense for Children International Greece, Network for Children’s Rights, Diotima, ELIX, Greek Council for Refugees, Greek Forum of Refugees, International Rescue Committee (IRC), Solidarity Now, Terre des hommes Hellas

***

ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Tα νησιά του Αιγαίου και πάλι στο «κόκκινο»: Ως πότε αυτός ο φαύλος κύκλος;

Ενώ για τρίτη συνεχή χρονιά, ο εγκλωβισμός των αιτούντων άσυλο στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου έχει οδηγήσει σε νέο «ρεκόρ» υπερπληθυσμού στα ελληνικά «hotspots» και η κυβέρνηση επισπεύδει τις μεταφορές τους στην ενδοχώρα, 12 ανθρωπιστικές οργανώσεις ζητούν εκ νέου να μπει ένα τέλος στον φαύλο κύκλο του υπερσυνωστισμού και των έκτακτων μέτρων και να προχωρήσουν επιτέλους οι ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές προς βιώσιμες λύσεις για την υποδοχή και ένταξη των προσφύγων στη χώρα.

Αθήνα, 18 Σεπτεμβρίου 2019 – Καμία έκπληξη δεν προκαλεί ο υπερπληθυσμός στα νησιά του Αιγαίου και αυτό το καλοκαίρι. Σχεδόν 22.000 άτομα, το 35% των οποίων είναι παιδιά, φιλοξενούνται στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ)[1] που υπερβαίνουν τη χωρητικότητά τους μέχρι και 500%, και για άλλη μια φορά ευάλωτοι άνθρωποι διαβιούν σε εξευτελιστικές και επικίνδυνες συνθήκες.

Είναι προφανές ότι και φέτος ο υπερσυνωστισμός των αιτούντων άσυλο στα νησιά, απόρροια της ελληνικής και ευρωπαϊκής πολιτικής, δεν κινητοποίησε έγκαιρα τις αρχές ούτε συγκινεί πια το κοινό που έχει δει πολλές φορές το «ίδιο έργο». Εξακολουθεί, όμως, να έχει σοβαρές συνέπειες στη διαβίωση των ανθρώπων που διαμένουν στα ΚΥΤ. Μακριά από την ελληνική και ευρωπαϊκή ενδοχώρα, άνθρωποι άρρωστοι, γυναίκες και παιδιά παραμένουν χωρίς επαρκή πρόσβαση στην υγεία, τη σίτιση και τους χώρους υγιεινής, με τις μαρτυρίες να επιβεβαιώνουν εκ νέου ότι η τραγική έλλειψη χώρου δημιουργεί επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης, όπως εξάλλου καταδεικνύει και ο πρόσφατος θάνατος ενός ασυνόδευτου παιδιού στην «ασφαλή ζώνη» της Μόριας[2].

Παρά το γεγονός ότι για περίπου 7.000 άτομα είναι δυνατή η άμεση μεταφορά στην ενδοχώρα λόγω της άρσης γεωγραφικού περιορισμού[3], η διαδικασία παγώνει συνεχώς λόγω της έλλειψης διαθέσιμων θέσεων αλλά και λόγω των δυσχερειών που έχουν προκαλέσει παράγοντες όπως η απουσία ενός λειτουργικού προγράμματος μετεγκατάστασης αιτούντων άσυλο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και οι μεγάλες καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση των αιτημάτων οικογενειακής επανένωσης.

Επιπλέον, η απουσία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού για την ουσιαστική ένταξη των προσφύγων στην χώρα έχει δημιουργήσει καθυστερήσεις στην αποχώρησή τους από τα προγράμματα στέγασης   οδηγώντας σε περαιτέρω παρατάσεις και «μπλοκάρισμα» του συστήματος. Η έλλειψη προγραμμάτων ένταξης και η συνεχής αναβολή του ανακοινωθέντος Helios[4], οι επίμονες δυσκολίες πρόσβασης σε παροχές και υπηρεσίες που δικαιούνται (όπως ΑΜΚΑ, ΑΦΜ, τραπεζικοί λογαριασμοί και επιδόματα) και η γενικότερη απουσία βασικών παροχών για ευπαθείς ομάδες δυσχεραίνουν συστηματικά τις δυνατότητες του υπάρχοντος συστήματος να λειτουργήσει σωστά και αποτελεσματικά.

Η μεταφορά 1.500 ατόμων από το ΚΥΤ της Μόριας στην ηπειρωτική Ελλάδα είναι σίγουρα ένα βήμα, ωστόσο δεν αποτελεί λύση ούτε για τους ίδιους τους ανθρώπους που αρχικά στεγάζονται σε σκηνές στην ενδοχώρα, χωρίς να πληρούνται τα πρότυπα για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, ούτε για τις χιλιάδες που θα συνεχίσουν να ζουν σε επισφαλείς συνθήκες μέχρι να έρθει η σειρά τους να μετακινηθούν.

Οι υπογράφουσες οργανώσεις βρίσκονται από τις απαρχές της αποκαλούμενης «προσφυγικής κρίσης» στο πλευρό της ελληνικής Πολιτείας και των προσφύγων και γνωρίζουν ότι η βελτίωση του συστήματος ασύλου, υποδοχής και ένταξης στη χώρας μας είναι εφικτή. Η Ελλάδα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες ενός διαχειρίσιμου αριθμού αιτούντων άσυλο[5] εφαρμόζοντας τις νομικές της υποχρεώσεις αλλά και να προχωρήσει επιτέλους μπροστά, με μία μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα λαμβάνει υπόψη της τα πλεονεκτήματα της ένταξης των προσφύγων αλλά και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών υποδοχής.

Απαιτείται όμως ένα συνεκτικό πλάνο για την εξασφάλιση επαρκών υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού, την καλύτερη αξιοποίηση των πόρων[6] που διατίθενται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ενίσχυση της απαιτούμενης τεχνογνωσίας, όπως και η ουσιαστική συνεργασία με τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Ταυτόχρονα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να αναλάβουν και αυτοί το μερίδιο της ευθύνης που τους αναλογεί με την έμπρακτη εφαρμογή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, δημιουργώντας έναν μόνιμο μηχανισμό καταμερισμού της ευθύνης για την υποδοχή και υποστήριξη των αιτούντων άσυλο και υποστηρίζοντας την οικογενειακή επανένωση.

Χρειαζόμαστε ένα καλύτερο σύστημα που να διασφαλίζει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ένα δυνατό μέλλον, χωρίς άλλη αναβολή. Πρέπει επιτέλους να σπάσει αυτός το φαύλος κύκλος!

Υπογράφουν: ActionAid Hellas, ASB, Danish Refugee Council (DRC Greece), Defense for Children International Greece, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Διοτίμα, Έλιξ, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, International Rescue Committee (IRC), Solidarity Now, Terre des hommes Hellas

[1]  https://infocrisis.gov.gr/5997/national-situational-picture-regarding-the-islands-at-eastern-aegean-sea-12-9-2019/?lang=en

[2] shorturl.at/EIU09

[3] https://www.tovima.gr/2019/09/06/society/7-000-prosfyges-mporoun-na-metakinithoun-stin-endoxora/

[4] https://greece.iom.int/el/hellenic-integration-support-beneficiaries-international-protection-helios-0

[5] http://asylo.gov.gr/wp-content/uploads/2019/08/Greek_Asylum_Service_data_July_2019_gr.pdf

[6] https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-migration/20190906_managing-migration-eu-financial-support-to-greece_en.pdf