in Europe
English

Greece: Transfer Refugees and Asylum Seekers to Safety on Mainland

2020-09-09

Public Statement

Update, 9 September 2020:

Greece: Transfer Refugees and Asylum Seekers to Safety on Mainland

Respect for Human Rights should Prevail over Use of Force

Scroll down for Greek language

Following yesterday’s fire in Moria, on Lesvos, which destroyed the Reception and Identification Centre, 30 civil society organizations call on the Greek Government to immediately provide assistance to people who lost their shelter. Those affected, among them many children and at-risk groups, must be carefully transferred to safety on the mainland. 

The transfer of at-risk groups, including unaccompanied children, pregnant women, people with disabilities, people with medical and mental health conditions, and older people should be prioritized. People who tested positive for Covid-19 should be given safe housing for the quarantine period, healthcare, and hospitalization if necessary.

Moving people from Lesvos to mainland Greece requires finding urgent solutions to address the fact that many current housing facilities for refugees and asylum seekers are at full capacity. We urge the Greek authorities to work on a coherent plan that maximises all available resources including those from the EU and we renew our call to European leaders to share the responsibility for the reception and support of asylum seekers now more than ever.

In these difficult times, it is of outmost importance that respect for human rights is at the centre of the response to the fire at Moria, and that authorities do not resort to use of force or inflammatory language, but take appropriate steps to de-escalate any risk of violence.

LIST OF SIGNATORIES:

ActionAid Hellas, Amnesty International, Boat Refugee Foundation, CRWI Diotima , ECHO100PLUS, ELIX, Equal Rights Beyond Borders, Fenix - Humanitarian Legal Aid , Greek Council for Refugees (GCR) , Hellenic League for Human Rights, Hellenic Platform for Development (Ελληνική Πλατφόρμα για την Ανάπτυξη), Help Refugees HIAS Greece, HumanRights360, Humanitarian Legal Aid, Human Rights Watch, International Rescue Committee (IRC), INTERSOS Hellas, Legal Centre Lesvos, Médecins Sans Frontières , Melissa, Network for Children’s Rights, Omnes , Refugee Legal Support (RLS), Refugee Rights Europe (RRE), Refugee Support Aegean (RSA), Refugee Trauma Initiative, Solidarity Now, Symbiosis-School of Political Studies in Greece, Terre des hommes Hellas, The HOME Project

__________________________________

The first coronavirus case in Moria stresses the urgent need for a comprehensive integration policy and measures to safeguard the health of everyone.

Athens, 8 September 2020: The first COVID-19 case was identified last week in Moria, spiraling concerns about the health and safety of the overcrowded Reception Center’s population. According to media reports,[i] the 40-year old refugee left Lesvos on 17 July, after being requested to exit the Center, and as per his right to move went to Athens. Unable to remain in the city, where refugees are at increased risk of homelessness and destitution, due to the lack of an integration policy, in late August he returned to Moria, so as to reportedly secure some food and shelter.[ii]

The chronic lack of integration measures, coupled with complicated administrative barriers, put many refugees in Greece in the same position. Forced to leave hosting facilities, after receiving a positive asylum decision, many refugees end up homeless, frequently in Athenian squares, and are thus forced to choose to return to places like Moria. 

Taking into consideration the press release issued by the Greek Ministry of Migration and Asylum following the incident,[iii] as well as the deteriorating situation for recognized refugees in Greece, we, the undersigned civil society organisations, once more stress the following concerns about the inhuman treatment of asylum seekers and refugees and the violation of their rights:

The Moria Center, which can host 2,800 people, currently hosts more than 12.000 asylum seekers and refugees. The Center’s residents, including more than 4,000 children, remain in highly crammed conditions, while more than half live in tents and makeshift shelters in the olive grove, outside the Center. They lack the means to safeguard their health, as no relevant provisions have been implemented by the state either before[iv] or during the lockdown under which the facility has been for the past six months. Therefore the Ministry’s announcement that the Center will be put in quarantine neither solves nor answers health concerns and chronic problems. It rather further undermines asylum seekers’ fragile (mental and physical) health, while exposing them to an increased risk of Covid- 19.[v]

The announcement that the facility’s surveillance will be enhanced, through an increased police presence, bears no consequences for the spread of the virus and does not guarantee the safety of refugees or employees. Instead it leads to unequal access to fundamental human rights (health, protection, hygiene, etc.), posing grave danger for their lives.

The Ministry promotes the construction of “Closed-Controlled” refugee Centres as a “one-size-fits-all” solution. Linking the creation of these Centres with limiting the spread of COVID-19 is ungrounded and amounts to instrumentalising the pandemic to solidify detention and stricter restrictions on asylum seekers as policy tools. As noted by the European Centre for Disease Prevention and Control,[vi] “[w]hilst there is no evidence to suggest that SARS-CoV-2 transmission is higher amongst migrants and refugees, environmental factors such as overcrowding in reception and detention centres may increase their exposure to the disease. Outbreaks in reception and detention centres can also spread quickly in the absence of adequate prevention measures.”

The highly publicized “decongestion” process of the islands, which has largely amounted to refugees being requested to exit the island camps, without the means to survive, has already proven its inadequacy, intensifying social dumping and exclusion. The starkest examples of this failed policy are the hundreds of people, including mothers with infants, survivors of gender-based violence and families with children, desperately seeking shelter in public spaces in Athens and other mainland/island cities (e.g. Leros and Kos), without state support for even food and water. The 40-year-old refugee who returned to the horrendous conditions in Moria is just one indicative example, vividly depicting the current policy’s effects, while underlining the need for concerted actions at the EU level, based on the principle of responsibility-sharing.

The protection of refugees is an absolute necessity for an effective COVID-19 response in Greece. This should include increased protective measures, the evacuation of the population at high risk from overcrowded facilities and their transfer to safe and adequate accommodation.

Yet it needs to be fully understood that the only comprehensive, human-rights-compliant and long-term solution is the implementation of a concrete and sustainable integration policy in Greece, and a genuine responsibility sharing mechanism in the EU that will include a strong commitment to relocation on the basis of intra-EU solidarity.

Signatories

ACTION FOR EDUCATION

ARE YOU SYRIOUS?

BOAT REFUGEE FOUNDATION/STICHTING BOOTVLUCHTELING

DIOTIMA - CENTRE FOR RESEARCH ON WOMEN'S ISSUES

ECHO100PLUS

ELIX

FENIX - HUMANITARIAN LEGAL AID

GREEK COUNCIL FOR REFUGEES (GCR)

HELLENIC LEAGUE FOR HUMAN RIGHTS

HELP REFUGEES

HIAS HELLAS

INTERNATIONAL RESCUE COMMITTEE (IRC)

INTERSOS HELLAS

LEGAL CENTER LESVOS

LESVOS SOLIDARITY

MELISSA

MOBILE INFO TEAM (MIT)

NETWORK FOR CHILDREN’S RIGHTS

REFUGEE LEGAL SUPPORT (RLS)

SOLIDARITYNOW

SYMBIOSIS - SCHOOL OF POLITICAL STUDIES IN GREECE

TERRE DES HOMME HELLAS

[i] Kathimerini, “Moria in quarantine after first coronavirus case”, 2 September 2020, https://www.kathimerini.gr/society/1094269/se-karantina-i-moria-meta-to-proto-kroysma-koronoioy/.

[ii] Skai, “Alarm in Moria: First coronavirus case in the facility”, 2 September 2020, https://www.skai.gr/news/greece/synagermos-sti-moria-proto-krousma-koronoiou-sti-domi.

[iii] Ministry of Migration and Asylum, “Positive coronavirus case at Moria RIC – Medical quarantine of the facility”, 2 September 2020, https://migration.gov.gr/thetiko-kroysma-sto-kyt-morias/.

[iv] For instance, Council of Europe Commissioner for Human Rights, Dunja Mijatović, Greece must urgently transfer asylum seekers from the Aegean islands and improve living conditions in reception facilities, ATHENS 31/10/2019, https://www.coe.int/en/web/commissioner/-/greece-must-urgently-transfer-asylum-seekers-from-the-aegean-islands-and-improve-living-conditions-in-reception-facilities.

[v] MsF, Greek police enforce unwarranted and cruel quarantine of Moria camp on Lesbos, 3 September 2020, https://www.msf.org/greek-police-enforce-unwarranted-and-cruel-quarantine-moria-camp.

[vi] ECDC, Guidance on infection prevention and control of coronavirus disease (COVID-19) in migrant and refugee reception and detention centres in the EU/EEA and the United Kingdom, 15 June 2020, https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/COVID-19-%20guidance-refugee-asylum-seekers-migrants-EU.pdf

URGENT CALL

***

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Επικαιροποίηση 9 Σεπτεμβρίου 2020:

Άμεση Μεταφορά Προσφύγων και Αιτούντων άσυλο σε Ασφαλείς συνθήκες στην Ενδοχώρα 

Να επικρατήσει η λογική και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έναντι της βίας. 

Σε συνέχεια των άκρως ανησυχητικών εξελίξεων από τη χθεσινή πυρκαγιά, η οποία κατέστρεψε ολοσχερώς το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Μόριας, στη Λέσβο, 24 οργανώσεις καλούν την ελληνική κυβέρνηση να παράσχει άμεση βοήθεια στους ανθρώπους που έμειναν χωρίς στέγη. Οι πληγέντες, μεταξύ των οποίων πολλά παιδιά και ευπαθείς ομάδες, θα πρέπει να μεταφερθούν με προσοχή σε ασφαλείς συνθήκες στην ενδοχώρα.

Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στη μεταφορά ευάλωτων ομάδων, μεταξύ των οποίων τα ασυνόδευτα παιδιά, οι έγκυες γυναίκες, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα με ιατρικές και ψυχικές παθήσεις και οι ηλικιωμένοι. Στα άτομα που έχουν διαγνωστεί με Covid-19, θα πρέπει να δοθεί ασφαλής στέγαση για το διάστημα της καραντίνας, όπως και πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και νοσηλεία, εάν είναι απαραίτητο. 

Η μεταφορά των ανθρώπων από τη Λέσβο στην ενδοχώρα απαιτεί έκτακτες λύσεις σχετικές και με την τρέχουσα κατάσταση πολλών δομών φιλοξενίας στην ενδοχώρα που είναι υπερπλήρεις. Καλούμε τις ελληνικές αρχές να εργαστούν πάνω σε ένα συνεκτικό σχέδιο που θα μεγιστοποιεί το σύνολο των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων και καλούμε για άλλη μία φορά τις ηγεσίες των κρατών μελών της ΕΕ, να μοιραστούν την ευθύνη για την υποδοχή και υποστήριξη των αιτούντων άσυλο, τώρα, περισσότερο από ποτέ. 

Σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, προέχει ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε προσπάθειας ανταπόκρισης στην πυρκαγιά, στη Μόρια και να αποφευχθεί η χρήσης βίας ή εμπρηστικών δηλώσεων. Απεναντίας, θα πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα αποκλιμάκωσης προς αποφυγή περαιτέρω βλάβης. 

Οι συνυπογράφοντες:

ActionAid Hellas, Boat Refugee Foundation, Γιατροί Χωρίς Σύνορα , CRWI Diotima , , Διεθνής Αμνηστία , ECHO100PLUS, ELIX, Equal Rights Beyond Borders, Fenix - Humanitarian Legal Aid , Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) , Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Hellenic Platform for Development (Ελληνική Πλατφόρμα για την Ανάπτυξη), Help Refugees HIAS Greece, HumanRights360, Humanitarian Legal Aid, Human Rights Watch, International Rescue Committee (IRC), INTERSOS Hellas, Legal Centre Lesvos, ,Melissa, Network for Children’s Rights, Omnes , Refugee Legal Support (RLS), Refugee Rights Europe (RRE), Refugee Support Aegean (RSA), Refugee Trauma Initiative, Solidarity Now, Symbiosis-School of Political Studies in Greece, Terre des hommes Hellas, The HOME Project

__________________________________

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Το πρώτο κρούσμα κορονοϊού στη Μόρια αναδεικνύει την επείγουσα ανάγκη για μια συνεκτική πολιτική ένταξης, καθώς και για μέτρα που διασφαλίζουν την υγεία όλων
 

Αθήνα, 8 Σεπτεμβρίου 2020: Το πρώτο κρούσμα κορονοϊού εντοπίστηκε την προηγούμενη εβδομάδα που πέρασε στη Μόρια, εντείνοντας τις ανησυχίες για την υγεία και την ασφάλεια των προσφύγων της υπερπλήρους δομής. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα[i], ο 40χρονος άνδρας έφυγε από τη Λέσβο στις 17 Ιουλίου, αφού παρέλαβε οδηγία εξόδου από το ΚΥΤ, και, όπως είχε δικαίωμα, μετέβη στην Αθήνα. Ωστόσο, όπως αναφέρεται[ii], καθώς ήταν αδύνατο να παραμείνει στην πόλη, όπου οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν το ρίσκο της αστεγίας και της ένδειας, εξαιτίας της έλλειψης πολιτικής για την ενσωμάτωση, στα τέλη Αυγούστου επέστρεψε στην Μόρια, για να εξασφαλίσει φαγητό και μια στέγη. 

Η χρόνια έλλειψη μέτρων ένταξης, σε συνδυασμό με περίπλοκα γραφειοκρατικά εμπόδια, οδηγούν πολλούς πρόσφυγες στην Ελλάδα στην ίδια θέση. Αφού αναγκάζονται να φύγουν από τις εγκαταστάσεις φιλοξενίας, μετά την αναγώριση του καθεστώτος τους, πολλοί πρόσφυγες καταλήγουν άστεγοι, συχνά σε αθηναϊκές πλατείες, και ως εκ τούτου αναγκάζονται να επιλέξουν να επιστρέψουν σε μέρη όπως η Μόρια.  

Λαμβάνοντας υπόψην το σχετικό Δελτίο Τύπου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου[iii], όπως επίσης και την ολοένα και επιδεινούμενη κατάσταση για τους αναγνωρισμένους πρόσφυγες στην Ελλάδα, οι κάτωθι υπογράφουσες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, εκφράζουμε  για μία ακόμη φορά τις εξής ανησυχίες σχετικά με την απάνθρωπη αντιμετώπιση των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων και την παραβίαση των δικαιωμάτων τους:

Η δομή της Μόριας, που αρχικά ήταν σχεδιασμένη για να μπορεί να υποδεχτεί 2.800 ανθρώπους, φιλοξενεί τώρα παραπάνω από 12.000 αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες. Οι φιλοξενούμενοι, μεταξύ των οποίων 4.000 παιδιά, διαμένουν σε εντελώς ακατάλληλες συνθήκες συνωστισμού, ενώ περισσότεροι από τους μισούς μένουν σε σκηνές και αυτοσχέδιες κατασκευές στον ελαιώνα έξω από τον καταυλισμό. Δεν είναι σε θέση να προστατεύσουνν την υγεία τους, καθώς  τα κατάλληλα μέτρα δεν ελλήφθησαν ούτε πριν[iv] ούτε κατά τη διάρκεια του περιορισμού κυκλοφορίας   που έχει επιβληθεί στη δομή τους τελευταίους 6 μήνες. Ως εκ τούτου, η ανακοίνωση του Υπουργείου ότι η δομή θα μπει σε πλήρη υγειονομικό αποκλεισμό ούτε λύνει ούτε απαντάει σε βασικές ανησυχίες για την υγεία των φιλοξενούμενων. Αντίθετα, μάλλον υποβιβάζει ακόμη περισσότερο την ευάλωτη (ψυχική και σωματική) υγεία των αιτούντων άσυλο, ενώ τους αφήνει εκτεθειμένους σε υψηλό κίνδυνο απέναντι στον COVID-19[v]. 

Η ανακοίνωση ότι η επιτήρηση της εγκατάστασης θα ενισχυθεί, μέσω της αυξημένης αστυνομικής παρουσίας, δεν έχει συνέπειες ως προς την προστασία από την εξάπλωση του ιού και δεν εγγυάται την ασφάλεια των προσφύγων ή των εργαζομένων.

Το Υπουργείο παρουσιάζει την κατασκευή κλειστών, ελεγχόμενων κέντρων ως μια λύση- πασπαρτού. Η σύνδεση, δε, της δημιουργίας τέτοιων κέντρων με τον περιορισμό της διασποράς του COVID-19 είναι αβάσιμη και ισοδυναμεί με εργαλειοποίηση της πανδημίας με στόχο την παγίωση της διοικητικής κράτησης και των αυστηρότερων περιορισμών στους αιτούντες άσυλο, ως εργαλείων πολιτικής. Όπως σημειώνει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων[vi], “[ε]νώ δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η μετάδοση SARS-CoV-2 είναι υψηλότερη στους μετανάστες και τους πρόσφυγες, παράγοντες όπως ο υπερπληθυσμός στα κέντρα υποδοχής και κράτησης μπορεί να αυξήσουν την έκθεσή τους στον ιό. Οι επιδημίες στα κέντρα υποδοχής και κράτησης μπορούν επίσης να εξαπλωθούν πιο γρήγορα, ελλείψει κατάλληλων μέτρων πρόληψης”.

Η πολυδιαφημισμένη αποσυμφόρηση των νησιών, η οποία σε μεγάλο βαθμό είχε ως αποτέλεσμα να κληθούν πολλοί πρόσφυγες να αποχωρήσουν από τις δομές των νησιών, χωρίς να έχουν τα μέσα για να επιβιώσουν, έχει ήδη αποδειχθεί ανεπαρκής, εντείνοντας την κοινωνική ανισότητα. Τα σκληρότερα παραδείγματα αυτής της αποτυχημένης πολιτικής είναι τα εκατοντάδες άτομα, συμπεριλαμβανομένων μητέρων με βρέφη, επιζησασών/ζώντων έμφυλης βιας και των οικογενειών με παιδιά, που αναζητούν απεγνωσμένα καταφύγιο σε δημόσιους χώρους στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις στα νησιά και την ενδοχώρα (π.χ. Λέρος και Κως), χωρίς κρατική υποστήριξη ούτε για τρόφιμα και νερό. Ο 40χρονος πρόσφυγας, που επέστρεψε στις αποτρόπαιες συνθήκες της Μόριας, είναι απλώς ένα ενδεικτικό της κατάστασης παράδειγμα, που απεικονίζει εύγλωττα τα αποτελέσματα της τρέχουσας πολιτικής, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη για συντονισμένες δράσεις σε επίπεδο Ε.Ε, βάσει της αρχής του επιμερισμού ευθυνών.

Η προστασία των προσφύγων είναι αναγκαία, για την συνολική αποτελεσματική αντιμετώπιση του COVID-19 στην Ελλάδα. Αυτό πρέπει να περιλαμβάνει αυξημένα μέτρα προστασίας και εκκένωση του πληθυσμού σε υψηλό κίνδυνο από τις εγκαταστάσεις όπου επικρατεί υπερσυνωστισμός καθώς και τη μεταφορά του σε ασφαλή και κατάλληλη στέγαση.

Πρέπει να γίνει απολύτως κατανοητό ότι η μόνη ολοκληρωμένη, συμβατή με τα ανθρώπινα δικαιώματα και μακροπρόθεσμη λύση είναι η εφαρμογή μιας συγκεκριμένης και βιώσιμης πολιτικής ένταξης στην Ελλάδα και ενός ορθολογικού μηχανισμού επιμερισμού των ευθυνών στην Ε.Ε. που θα περιλαμβάνει μια ισχυρή δέσμευση για μετεγκατάσταση, στη βάση της αλληλεγγύης μέσα στην Ένωση.

Υπογράφουσες οργανώσεις

ACTION FOR EDUCATION

ARE YOU SYRIOUS?

BOAT REFUGEE FOUNDATION/STICHTING BOOTVLUCHTELING

ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΔΙΟΤΙΜΑ – ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ

ECHO100PLUS

ΕΛΙΞ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (ΕΛΕΔΑ)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ (ΕΣΠ)

HELP REFUGEES

HIAS ΕΛΛΑΔΟΣ

INTERNATIONAL RESCUE COMMITTEE (IRC)

INTERSOS HELLAS

LEGAL CENTER LESVOS

LESVOS SOLIDARITY

ΜΕΛΙΣΣΑ – ΔΙΚΤΥΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑMOBILE INFO TEAM (MIT)

MOBILE INFO TEAM (MIT)

REFUGEE LEGAL SUPPORT (RLS)

SOLIDARITYNOW

ΣΥΜΒΙΩΣΗ – ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

TERRE DES HOMME HELLAS

FENIX - HUMANITARIAN LEGAL AID

[i] Καθημερινή,  “Σε καραντίνα η Μόρια μετά το πρώτο κρούσμα κορωνοϊού”, 2 Σεπτεμβρίου 2020, https://www.kathimerini.gr/society/1094269/se-karantina-i-moria-meta-to-proto-kroysma-koronoioy/.

[ii] Skai, “Συναγερμός στη Μόρια: Πρώτο κρούσμα κορωνοϊού στη δομή”, 2 Σεπτεμβρίου 2020, https://www.skai.gr/news/greece/synagermos-sti-moria-proto-krousma-koronoiou-sti-domi.

[iii] Υπουργείο Μετανάστετσης και Ασύλου, "Θετικό κρούσμα κορωνοϊού στο ΚΥΤ Μόριας – Υγειονομικός αποκλεισμός της δομής", 2 Σεπτεμβρίου 2020, https://migration.gov.gr/thetiko-kroysma-sto-kyt-morias/.

[iv] Για παράδειγμα, Dunja Mijatović, Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης: “Greece must urgently transfer asylum seekers from the Aegean islands and improve living conditions in reception facilities”, Αθήνα 31/10/2019, https://www.coe.int/en/web/commissioner/-/greece-must-urgently-transfer-asylum-seekers-from-the-aegean-islands-and-improve-living-conditions-in-reception-facilities.

[v] MsF, Greek police enforce unwarranted and cruel quarantine of Moria camp on Lesbos, 3 Σεπτεμβρίου 2020, https://www.msf.org/greek-police-enforce-unwarranted-and-cruel-quarantine-moria-camp.

[vi] ECDC, Guidance on infection prevention and control of coronavirus disease (COVID-19) in migrant and refugee reception and detention centres in the EU/EEA and the United Kingdom, 15 Ιουνίου 2020, https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/COVID-19-%20guidance-refugee-asylum-seekers-migrants-EU.pdf