in Europe
English

Greece: Move Asylum Seekers, Migrants to Safety

2020-03-24

Press statement

Greece: Move Asylum Seekers, Migrants to Safety

Immediate Hotspot Decongestion Needed to Address COVID-19

Scroll down for Greek language


(Athens, March 24, 2020) – Greece’s government should immediately reduce congestion in the islands’ Reception and Identification Centers (RICs) for asylum seekers and migrants to avert a public health crisis amid the coronavirus pandemic, 21 human rights and humanitarian organizations said today.

Thousands of people, including older people, those with chronic diseases, children – including very young and unaccompanied children –, pregnant women, new mothers, and people with disabilities, are trapped in dangerously overcrowded, deplorable conditions on the islands amid the COVID-19 pandemic. Forcing asylum seekers to remain in conditions that violate their rights and are harmful to their well-being, health, and dignity cannot be justified on grounds of public health, the organizations said.

International human rights law requires that the health needs of asylum seekers and migrants be addressed and, in the context of the COVID-19 pandemic, any restrictions on rights for reasons of public health or national emergency be lawful, necessary, and proportionate as well as nondiscriminatory.

On March 17, 2020, Greece’s government announced measures to prevent a coronavirus outbreak in RICs on the islands, the so-called “hotspots,” that essentially put the camps on lockdown, trapping thousands of asylum seekers and migrants. The measures include suspending all special activities and facilities in the camps, including non-formal schools, while no visitors, including members of aid organizations and agencies providing essential services, will be allowed into the RICs for at least two weeks, the Migration and Asylum Ministry said. Camp residents will be prevented through strict controls from venturing outside the facilities, even to get supplies, but also from circulating within them without good reason.

On March 22, Greece’s prime minister announced a nationwide lockdown banning “all unnecessary movement by citizens.”

As of March 22, the population of the hotspots on Lesbos, Chios, Samos, Kos, and Leros was almost 31,400 over capacity, with 37,427 people in facilities with a total capacity of just 6,095. Conditions in the centers cannot be characterized as suitable for dignified, humane living, the groups said. Extremely limited access to running water, toilets, and showers, as well as hours-long lines for food distribution and insufficient medical and nursing personnel, make it impossible to abide by the guidelines for protection from the coronavirus, putting people at significantly heightened risk in the face of the growing threat of widespread COVID-19 transmission.

Greece’s government should adopt measures to prevent an outbreak and prepare a response plan to be enacted immediately once the first case of COVID-19 in a reception center is detected. In the event of an outbreak, a quarantine that would trap tens of thousands of healthy people together with people infected by COVID-19 in the overcrowded camps, accompanied by a lack of adequate and appropriate medical preparedness and response, would almost certainly lead to preventable deaths of numerous people, the organizations said.

Greece’s government should take the measures outlined below, which will reduce the risk of COVID-19 infections among the population living in these centers and generally help protect public health:

  • Move people out of the reception centers to appropriate, small-scale centers on the mainland, such as hotels and apartments, taking necessary precautions for safe transport. This will enable the government to carry out the guidelines against the spread of the coronavirus. Priority should be given to older people, people with chronic diseases and serious underlying medical conditions, people with disabilities, pregnant women, new mothers and their children, and children, including those who are unaccompanied. Accommodation for people with disabilities should be reasonably adapted as needed, taking individual needs into account. Suitable shelters for unaccompanied children should be established immediately.
  • Adopt special measures to guarantee universal and unhampered free access to healthcare in the public system for asylum seekers, refugees, and migrants alike without discrimination, including testing and treatment for COVID-19. These groups should also have access to any preventive measures put in place in Greece in response to COVID-19, as do people in the rest of Greece. Asylum seekers should receive without delay their Provisional Insurance and Health Care Number (PAAYPA), as mandated by Common Ministerial Decision 717.2020.
  • Supply the reception centers with adequate sanitary and hygiene products and ensure continuous running water so that residents can follow the guidelines of the National Public Health Organization and the World Health Organization (WHO) regarding protection from COVID-19. Ensure frequent disinfection of common areas, bathrooms, and toilets, as well as timely collection and removal of waste.
  • Provide information to all residents of the reception centers about (a) how to prevent COVID-19 and (b) what to do and how to get help if they experience symptoms of COVID-19 in a wide range of languages, including ones that are less frequently used. People with disabilities should be provided with information in accessible formats, such as sign language, captioning, text, and easy-to-read messages. Ensure necessary responsive measures are available such as self-isolation and quarantine areas, and medical personnel with adequate training and protective gear.
  • Urgently address the situation and special needs of people living in the informal settlements adjacent to the camps, as these groups may face additional challenges due to inadequate access to water and sanitation, hygiene products, and garbage collection.
  • Ensure, until the reception centers are decongested, that they have adequate numbers of medical and nursing personnel, as well as mental health support services. Where possible, these services could be provided remotely.

The following quotes may be attributed to members of the groups involved:

“COVID-19 is testing countries, governments and their citizens in new and unprecedented ways. Authorities issue guidelines and protection measures that tell us to stay at home, but what if your home is in a confined refugee settlement?” says Jezerca Tigani, head of Tdh Hellas. “While there are no known cases yet of COVID-19 in the refugee camps where Tdh Hellas is currently providing child protection services— it is possible that the disease hits these communities hard. Also, it is well known from other similar situations around the world that measures used to prevent and control the spread of infectious diseases can expose children to protection risks. We must not forget the children inside the refugee camps!”

“Restricting thousands of women, men, and children in severely overcrowded camps, where living conditions are unacceptable, makes it impossible to isolate people exposed to COVID-19 or to comply with minimum preventive and protective measures, even hand washing and social-distancing,” said Eva Cossé, Greece researcher at Human Rights Watch. “The Greek government urgently needs to move people to mainland Greece.”

“The government must take the necessary steps in order to ensure that the thousands of asylum seekers and migrants living in claustrophobically congested RICs are protected,” said Vassilis Kerasiotis, HIAS Greece country director. “They should be relocated to otherwise empty hotels and apartments where they can practice social distancing. In these hard times, no one should be left behind. It is not only a moral but also a prudent thing to do, since the fates of asylum seekers as well as those of the locals are inevitably bound together in the face of the pandemic.”

For more information, please contact:

In Athens, for Terre des hommes Hellas, Melina Spathari (Greek, English, Spanish, French): +30 6972070223 (mobile); or melina.spathari@tdh.ch. Twitter: @tdh_greece

Organizations signing the news release:
Action Aid Hellas

Amnesty International

ARSIS – Association for the Social Support of Youth

Defence for Children International Greece

ELIX NGO

Greek Forum of Refugees

Help Refugees / Choose Love

HIAS Greece

HumanRights360

Human Rights Watch

International Rescue Committee

Jesuit Refugee Service Greece (JRS Greece)

Legal Centre Lesvos

Médecins du Monde – Greece (MdM-Greece)

Network for Children's Rights

Praksis

Refugee Legal Support

Refugee Rights Europe

Refugee Support Aegean

Solidarity Now

Terre des hommes Hellas

***


Για Άμεση Δημοσίευση

Ελλάδα: Να μετακινηθούν οι Αιτούντες Άσυλο και οι Μετανάστες σε Ασφαλή Τοποθεσία

Ανάγκη άμεσης αποσυμφόρησης των Χότσποτ για την αντιμετώπιση του COVID-19


(Αθήνα, 24 Μαρτίου 2020) – Η κυβέρνηση της Ελλάδας οφείλει άμεσα να προχωρήσει στην αποσυμφόρηση των Κέντρων Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) για τους αιτούντες άσυλο και μετανάστες ώστε να αποφευχθεί μία κρίση δημόσιας υγείας εν μέσω πανδημίας κορωνοϊού, ανακοίνωσαν σήμερα 20 οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανθρωπιστικής βοήθειας.

Χιλιάδες άτομα, συμπεριλαμβανομένων ηλικιωμένων, πασχόντων από χρόνιες παθήσεις, παιδιών – συμπεριλαμβανομένων επίσης νεότατων και ασυνόδευτων παιδιών, εγκύων γυναικών, νέων μητέρων και ατόμων με αναπηρία, είναι παγιδευμένα υπό άθλιες συνθήκες επικίνδυνου συνωστισμού στα νησιά εν μέσω πανδημίας COVID-19.  Το να εξαναγκάζονται οι αιτούντες άσυλο να παραμένουν υπό συνθήκες που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους και είναι επιζήμιες για την ευημερία, την υγεία και την αξιοπρέπειά τους, είναι αδικαιολόγητο, δήλωσαν οι οργανώσεις.

Η διεθνής νομοθεσία ανθρωπίνων δικαιωμάτων απαιτεί να αντιμετωπίζονται οι ανάγκες υγείας των αιτούντων άσυλο και μεταναστών και, στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19, οποιοιδήποτε περιορισμοί σε δικαιώματα για λόγους δημόσιας υγείας ή εθνικής έκτακτης ανάγκης απαιτείται να είναι σύννομοι, απαραίτητοι και σύμφωνοι με το μέτρο της αναλογικότητας, καθώς και να μην εμπεριέχουν διακρίσεις.

Στις 17 Μαρτίου 2020 η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα για την πρόληψη της επιδημικής εξάπλωσης του κορωνοϊού σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) στα νησιά - στα λεγόμενα χότσποτ - που ουσιαστικά οδηγούν σε καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας (lockdown) στους καταυλισμούς, παγιδεύοντας χιλιάδες αιτούντες άσυλο και μετανάστες. Τα μέτρα περιλαμβάνουν την παύση όλων των ειδικών δραστηριοτήτων και εγκαταστάσεων στους καταυλισμούς, συμπεριλαμβανομένων των άτυπων σχολείων, ενώ δεν θα επιτρέπονται επισκέπτες, συμπεριλαμβανομένων μελών των οργανώσεων ανθρωπιστικής βοήθειας και φορέων παροχής ζωτικών υπηρεσιών, στα ΚΥΤ επί τουλάχιστον δύο εβδομάδες, ανακοίνωσε το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Μέσω αυστηρών ελέγχων οι διαμένοντες στον καταυλισμό θα παρεμποδίζονται από μετακινήσεις εκτός των εγκαταστάσεων – ακόμα και για την εξασφάλιση προμηθειών – αλλά και από την κυκλοφορία τους εντός των καταυλισμών εφόσον δεν συντρέχει σοβαρός λόγος.

Στις 22 Μαρτίου ο Έλληνας πρωθυπουργός ανακοίνωσε καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας (lockdown) σε ολόκληρη την επικράτεια, απαγορεύοντας «όλες τις μη αναγκαίες μετακινήσεις πολιτών».

Στις 22 Μαρτίου ο πληθυσμός των ΚΥΤ στη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, την Κω και τη Λέρο ξεπερνούσε την δυναμικότητα των κέντρων κατά 31.400, καθώς 37.424 άτομα διαμένουν σε εγκαταστάσεις συνολικής δυναμικότητας 6.095 ατόμων. Οι συνθήκες στα κέντρα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως κατάλληλες για αξιοπρεπή, ανθρώπινη διαβίωση, είπαν οι οργανώσεις. Η εξαιρετικά περιορισμένη πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό, τουαλέτες και ντουζιέρες, καθώς και η πολύωρη αναμονή σε ουρές για τη διανομή τροφίμων και η ανεπάρκεια ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού καθιστούν αδύνατη τη συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες οδηγίες για την προστασία από τον κορωνοϊό, θέτοντας τους ανθρώπους σε σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εν όψει της αυξανόμενης απειλής ευρείας μετάδοσης του COVID-19.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να υιοθετήσει μέτρα για να παρεμποδίσει την εξάπλωση και να ετοιμάσει ένα σχέδιο ανταπόκρισης προς άμεση εφαρμογή μόλις ανιχνευτεί το πρώτο κρούσμα COVID-19 σε κέντρο υποδοχής. Σε περίπτωση εξάπλωσης, μία καραντίνα θα παγίδευε δεκάδες χιλιάδες υγιή άτομα μαζί με άτομα μολυσμένα από τον COVID-19 σε συνωστισμένους καταυλισμούς, γεγονός που σε συνδυασμό με την παντελή έλλειψη επαρκούς και κατάλληλης ιατρικής ετοιμότητας και ανταπόκρισης, θα οδηγούσε μετά βεβαιότητας σε πολλούς θανάτους οι οποίοι θα μπορούσαν να έχουν αποτραπεί, δήλωσαν οι οργανώσεις. 

Η κυβέρνηση της Ελλάδας οφείλει να λάβει τα μέτρα που περιγράφονται παρακάτω, τα οποία θα μειώσουν τον κίνδυνο λοιμώξεων από COVID-19 στους πληθυσμούς που διαβιώνουν στα κέντρα και γενικά θα βοηθήσουν στην προστασία της δημόσιας υγείας:

  • Να μετακινηθούν τα άτομα εκτός κέντρων υποδοχής σε κατάλληλα κέντρα μικρότερης κλίμακας στην ηπειρωτική χώρα, όπως ξενοδοχεία και διαμερίσματα, λαμβάνοντας όλες τις απαραίτητες προφυλάξεις για την ασφαλή μετακίνηση. Αυτό θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να εφαρμόσει τις κατευθυντήριες οδηγίες κατά της εξάπλωσης του κορωνοϊού. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στους ηλικιωμένους, σε άτομα με χρόνιες ασθένειες και με σοβαρές υποκείμενες παθήσεις, σε άτομα με αναπηρία, εγκύους, νέες μητέρες και τα παιδιά τους και παιδιά, συμπεριλαμβανομένων των ασυνόδευτων. Οι χώροι στέγασης για τα άτομα με αναπηρίες οφείλουν να είναι εύλογα προσαρμοσμένοι, κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τις ατομικές ανάγκες. Πρέπει άμεσα να δημιουργηθούν κατάλληλοι ξενώνες για ασυνόδευτα παιδιά.
  • Να υιοθετηθούν ειδικά μέτρα για την εγγύηση της καθολικής και της δωρεάν απρόσκοπτης πρόσβασης στο δημόσιο σύστημα υγείας για αιτούντες άσυλο, πρόσφυγες και μετανάστες χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων και της θεραπείας για τον COVID-19.  Αυτές οι ομάδες οφείλουν να έχουν πρόσβαση σε οποιαδήποτε προληπτικά μέτρα τεθούν σε εφαρμογή στην Ελλάδα ως ανταπόκριση στον COVID-19, όπως έχουν όλοι οι άνθρωποι στην υπόλοιπη Ελλάδα. Οι αιτούντες άσυλο πρέπει να λάβουν χωρίς καθυστέρηση τον Προσωρινό Αριθμό Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού (ΠΑΑΥΠΑ), όπως ορίζεται από την ΚΥΑ 717.2020.
  • Να παρασχεθούν στα κέντρα υποδοχής επαρκή προϊόντα προσωπικής καθαριότητας και υγιεινής και να διασφαλιστεί το τρεχούμενο νερό προκειμένου οι διαμένοντες να είναι σε θέση να ακολουθούν τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΕΟΔΥ και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) αναφορικά με την προστασία από τον ιό COVID-19. Να διασφαλιστεί η τακτική απολύμανση στους κοινόχρηστους χώρους, τα λουτρά και τις τουαλέτες, καθώς και η έγκαιρη συλλογή και διακομιδή των απορριμμάτων.
  • Να παρασχεθούν πληροφορίες σε όλους τους διαμένοντες στα κέντρα κράτησης αναφορικά (α) με την πρόληψη του COVID-19 και (β) με το τι πρέπει να κάνουν και πώς να ζητήσουν βοήθεια εάν παρουσιάσουν συμπτώματα COVID-19, σε ευρύ φάσμα γλωσσών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούνται λιγότερο. Σε άτομα με αναπηρία οι πληροφορίες θα πρέπει να δοθούν σε εύληπτη μορφή, όπως νοηματική γλώσσα, υπότιτλοι, κείμενα και ευανάγνωστα μηνύματα. Να διασφαλιστεί η δυνατότητα εφαρμογής μέτρων ανταπόκρισης, όπως χώροι αυτο-απομόνωσης και καραντίνας και ύπαρξη ιατρικού προσωπικού με κατάλληλη κατάρτιση και προστατευτικό εξοπλισμό.
  • Να αντιμετωπιστούν επειγόντως η κατάσταση και οι ειδικές ανάγκες των ατόμων που διαμένουν στους άτυπους καταυλισμούς δίπλα στα ΚΥΤ, εφόσον οι ομάδες αυτές μπορεί να αντιμετωπίσουν πρόσθετες προκλήσεις λόγω της ανεπαρκούς πρόσβασης σε νερό και προσωπική καθαριότητα, σε προϊόντα υγιεινής και σε αποκομιδή απορριμμάτων.
  • Να διασφαλιστεί, μέχρι την αποσυμφόρηση των κέντρων υποδοχής, ότι υπάρχει επαρκής αριθμός ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και υπηρεσιών υποστήριξης ψυχικής υγείας. Όπου δυνατόν, αυτές οι υπηρεσίες θα μπορούσαν να παρέχονται από απόσταση.  

Δηλώσεις μελών εμπλεκόμενων ομάδων:

“Η επιδημία κορωνοϊού δοκιμάζει τις χώρες μας, τις κυβερνήσεις και τους πολίτες με νέους, άνευ προηγουμένου τρόπους. Οι αρχές μας δημοσιεύουν οδηγίες και μέτρα προστασίας που μας λένε να περιοριζόμαστε στο σπίτι μας, ωστόσο, τι κάνει κάποιος όταν το σπίτι του είναι ένας προσφυγικός καταυλισμός;” δήλωσε η Γεζέρτσα Τιγκάνι, διευθύντρια της οργάνωσης Terre des hommes Hellas, προσθέτοντας: “Ενώ δεν έχουν γνωστοποιηθεί κρούσματα Covid-19 στους προσφυγικούς καταυλισμούς όπου η Tdh Hellas εργάζεται προσφέροντας υπηρεσίες παιδικής προστασίας, είναι πολύ πιθανό η επιδημία να πλήξει σοβαρά τις κοινότητες που διαμένουν εκεί. Επίσης, γνωρίζουμε από άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις  στον κόσμο ότι τα μέτρα που λαμβάνονται για να προλάβουν και να ελέγξουν την εξάπλωση μεταδοτικών ασθενειών μπορούν να εκθέσουν τα παιδιά σε σοβαρό κίνδυνο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τα παιδιά που ζουν στους καταυλισμούς προσφύγων!”

«Ο περιορισμός χιλιάδων γυναικών, ανδρών και παιδιών σε υπερβολικά υπερπληθείς καταυλισμούς, όπου οι συνθήκες διαβίωσης είναι απαράδεκτες, καθιστά αδύνατη την απομόνωση ατόμων που εκτίθενται στον COVID-19 ή την συμμόρφωση με τα ελάχιστα μέτρα πρόληψης και προστασίας, ακόμα και του πλυσίματος χεριών και της κοινωνικής αποστασιοποίησης», δήλωσε η Eva Cossé, ερευνήτρια της Human Rights Watch, υπεύθυνη για την Ελλάδα. «Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει επειγόντως να μετακινήσει άτομα στην ηπειρωτική χώρα».

«Η κυβέρνηση πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι προστατεύονται οι χιλιάδες αιτούντες άσυλο και μετανάστες που διαμένουν σε κλειστοφοβικά υπερπλήρη ΚΥΤ», είπε ο Βασίλης Κερασιώτης, διευθυντής χώρας της HIAS Ελλάδος. «Πρέπει να μετεγκατασταθούν σε κενά ξενοδοχεία και διαμερίσματα όπου είναι εφικτή η κοινωνική αποστασιοποίηση. Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, δεν πρέπει να εγκαταλείψουμε κανέναν. Δεν είναι μόνο ηθικά ορθό αλλά και συνετό – δεδομένου ότι οι τύχες των αιτούντων άσυλο και των ντόπιων είναι άρρηκτα συνδεδεμένες εν όψει της πανδημίας».

Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε:

Στην Αθήνα για την Terre des hommes Hellas, με την Μελίνα Σπαθάρη  (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά): +30 6972070223 (κινητό) ή melina.spathari@tdh.ch. Twitter: @tdh_greece

Οργανώσεις που Υπογράφουν το Δελτίο Τύπου:

Action Aid Hellas

Διεθνής Αμνηστία

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων

Defence for Children International Ελλάδα

ELIX NGO

Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων

Help Refugees / Choose Love

HIAS Ελλάδος

HumanRights360

Human Rights Watch

International Rescue Committee

JRS Ελλάδας

Legal Centre Lesvos

Γιατροί του Κόσμου - Ελλάδας (MdM – Ελλάδας)

Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού

Praksis

Refugee Legal Support

Refugee Rights Europe

Refugee Support Aegean

Solidarity Now

Terre des hommes Hellas