in Europe
English

Greece: Investigate Pushbacks, Violence at Borders

2020-10-06

Greece: Investigate Pushbacks, Violence at Borders
Groups Press Parliament to Open Inquiry

Scroll down for Greek

(Athens, October 6, 2020) – Members of Greece's parliament should urgently establish an inquiry into all allegations of unlawful returns of migrants to Turkey by law enforcement officers and others, 29 human rights and humanitarian aid organizations said in an open letter released today. These returns are carried out mainly through pushbacks and collective expulsions and are often accompanied by violence.

Parliament should exercise its oversight authority to investigate the allegations of these illegal acts by state agents and proxies on Greece’s sea and land borders with Turkey. The parliament’s inquiry should examine whether any illegal acts identified are part of a de facto government policy at odds with international, European, and Greek law.

Over the years, nongovernmental groups and media outlets have consistently reported the unlawful return, including through pushbacks, of groups and individuals from Greece to Turkey by Greek law enforcement officers or unidentified masked men, who appear to be working in tandem with border enforcement officials.

Reports from 2020 recorded multiple incidents in which Greek Coast Guard personnel, sometimes accompanied by armed masked men in dark clothing, unlawfully abandoned migrants – including those who had reached Greek territory. They abandoned the migrants at sea, on inflatable vessels without motors; towed migrant boats to Turkish waters; or intercepted, attacked, and disabled boats carrying migrants.

Nongovernmental organizations and the media have also reported persistent allegations that Greek border guards have engaged in collective expulsions and pushbacks of asylum seekers through the Evros land border with Turkey.

On June 10, the International Organization for Migration (IOM) said it was “closely monitoring” the situation at the Greek border and reported receiving “persistent reports” of migrants being arbitrarily arrested in Greece and pushed back to Turkey. The IOM said that Greece should investigate.

On August 21, the United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) said it was “deeply concerned by an increasing number of credible reports indicating that men, women, and children may have been informally returned to Turkey immediately after reaching Greek soil or territorial waters in recent months,” and urged Greece to refrain from such practices and to seriously investigate these reports. The agency had released a statement making similar calls on June 12.

On July 6, during a debate at the European Parliament’s Committee on Civil Liberties, Justice and Home Affairs (LIBE) on fundamental rights at the Greek border, the European Commissioner for Home Affairs, Ylva Johansson, said those incidents should be investigated. In its new Pact on Migration and Asylum, presented on September 23, the European Commission recommended to member states to set up an independent monitoring mechanism, amid increased allegations of abuse at the EU’s external borders. But no such system has been instituted.

Confronted during a CNN interview with an August 14 New York Times article documenting pushbacks, Prime Minister Kyriakos Mitsotakis said: “It has not happened. We’ve been the victims of a significant misinformation campaign,” suggesting instead that Turkey was responsible.

Greek lawmakers should conduct a prompt, effective, transparent, and impartial investigation into allegations that Greek Coast Guard, Greek police, and Greek army personnel, sometimes in close coordination with uniformed masked men, have been involved in acts that not only violate the law but put the lives and safety of displaced people at risk.

Any officer found to have engaged in such illegal acts, as well as their commanding officers and officials who have command responsibility over such forces, should be subject to disciplinary and criminal sanctions, as applicable. The investigation should seek to establish the identity and relationship of the masked men and other unidentified officers to law enforcement and take steps to hold them to account. The investigation should cover events surfaced in 2019 and 2020, the groups said.

The following quotes may be attributed to members of the groups involved:

“Despite government denials, over the years many witnesses and victims have told us about pushbacks from land and sea that put migrants’ lives at risk,” said Eva Cossé, Greece researcher at Human Rights Watch. “Parliament should step up now and do all it can to put an end to this life-threatening practice.”

“The continued failure to address the serious allegations of pushbacks and violence against people on the move at Greece’s borders can no longer be tolerated,” said Adriana Tidona, migration researcher at Amnesty International. “We call on the Greek parliament to exercise its powers in the interest of all those who have been harmed by these actions and to ensure that there is no repetition.”

“Over the years, we have filed a score of complaints about or related to pushbacks at Greece’s borders, including deaths, that Greek prosecutors seem to ignore,” said Panayote Dimitras, spokesperson for the Greek Helsinki Monitor. “Greece needs to act quickly to set up an independent border monitoring mechanism to investigate violations, as proposed by the European Commission, and end these abuses once and for all.”  

“The right to seek asylum must be upheld at all times,” said Josie Naughton, chief executive officer of Help Refugees. "The Greek parliament should urgently conduct an inquiry to examine the well-documented and illegal practices of pushbacks and mass expulsion, which endanger the lives of men, women, and children seeking asylum in Greece.”

“We have documented the pushback of more than 1,150 asylum seekers from Greek territory in the past three months alone,” said Natalie Gruber, spokesperson for Josoor. “These are not isolated incidents but systematic violations of national, EU, and international law that the parliament cannot shrug off as fake news anymore.”

“Greek authorities are systematically expelling migrants, including those who have reached Greek territory, and abandoning them in open water,” said Amelia Cooper from Legal Centre Lesvos. “The Greek parliament should not only open an investigation of these events, but must also decree and enforce – immediately – the cessation of illegal collective expulsions at all Greek borders.”

“In order to break with the current failures to hold member states like Greece accountable for their pushbacks and rights violations at borders, the European Commission must step up its efforts and quickly put in place an appropriate monitoring mechanism,” said Marta Welander, executive director at Refugee Rights Europe. “Such efforts must also involve civil society, NGOs, and national human rights institutions to ensure that available evidence is taken seriously and leads to timely investigation and redress.”

“The protection of the borders, of vital importance in itself, can be in compliance with international law and human rights standards,” said Antigone Lyberaki, SolidarityNow’s general manager. “The Greek parliament has both the means and a constitutional obligation to oversee and investigate the alleged infringement of international human rights obligations by the Greek state.”

“As a child protection organization, Tdh Hellas is particularly worried about the fact that among those reported to have been violently expelled across EU borders are children, including babies,” said Kirsten Theuns, head of Terre des hommes Hellas. “The Greek government should stop such acts and try instead to address the chronic gaps in the reception and protection system for families and unaccompanied children.”

Signatories:

Human Rights Watch

ActionAid Hellas

Amnesty International

ARSIS – Association for the Social Support of Youth

Danish Refugee Council

Equal Rights Beyond Borders

Fenix – Humanitarian Legal Aid

Greek Council for Refugees

Greek Forum of Refugees

Greek Helsinki Monitor

Hellenic League for Human Rights

Help Refugees

HIAS Greece

HumanRights360

International Rescue Committee

INTERSOS Hellas

Josoor

Legal Centre Lesvos

Lesvos Solidarity

Medecins Du Monde – Greece

Mobile Info Team

Network for Children’s Rights

PRAKSIS

Refugee Legal Support

Refugee Rights Europe

Refugees International

Refugee Support Aegean

SolidarityNow

Terre des hommes Hellas

*****

Ελλάδα: Ερευνήστε τις επαναπροωθήσεις και τη βία στα σύνορα
Ανθρωπιστικές οργανώσεις ασκούν πίεση στη Βουλή για τη διεξαγωγή έρευνας

(Αθήνα, 6 Οκτωβρίου 2020) – Η Βουλή των Ελλήνων πρέπει να ξεκινήσει κατεπείγουσα έρευνα για όλους τους ισχυρισμούς που αφορούν παράνομες επιστροφές μεταναστών στην Τουρκία από τα ελληνικά σώματα επιβολής του νόμου και άλλα άτομα, σύμφωνα με την ανοιχτή επιστολή που έδωσαν σήμερα στη δημοσιότητα 29 οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανθρωπιστικού έργου. Οι επιστροφές πραγματοποιούνται κυρίως μέσω επαναπροωθήσεων και μαζικών απελάσεων, ενώ συχνά συνοδεύονται από βία.

Η Βουλή των Ελλήνων θα πρέπει να ασκήσει την εξουσία επίβλεψης που διαθέτει ώστε να διερευνήσει αυτούς τους ισχυρισμούς για τις παράνομες πράξεις που διαπράττονται από κρατικούς φορείς και εκπροσώπους τους στα θαλάσσια και τα χερσαία σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία. Η έρευνα της Βουλής θα πρέπει να προσδιορίσει κατά πόσον οι εν λόγω παράνομες ενέργειες συνιστούν de facto κυβερνητική πολιτική κατά παράβαση του διεθνούς, του ευρωπαϊκού και του ελληνικού δικαίου.

Τα τελευταία χρόνια, μη κυβερνητικές ομάδες και μέσα μαζικής ενημέρωσης συνεχώς κάνουν λόγο για παράνομες επιστροφές (και μέσω επαναπροωθήσεων) ομάδων και ατόμων από την Ελλάδα στην Τουρκία, οι οποίες γίνονται από τα ελληνικά σώματα επιβολής του νόμου ή μη ταυτοποιημένους μασκοφόρους που φαίνονται να ενεργούν σε συνεργασία με τις ελληνικές δυνάμεις στα σύνορα.

Σχετικές αναφορές από το 2020 καταγράφουν πολλά περιστατικά κατά τα οποία το προσωπικό του λιμενικού, ενίοτε με τη συνοδεία ένοπλων μασκοφόρων με σκούρα ρούχα, εγκατέλειψε παρανόμως μετανάστες στη θάλασσα, συμπεριλαμβανομένων ατόμων που είχαν ήδη εισέλθει στο ελληνικό έδαφος. Εγκατέλειψαν μετανάστες στη θάλασσα σε φουσκωτά χωρίς μηχανή, ρυμούλκησαν πλοία που μετέφεραν μετανάστες στα Τουρκικά ύδατα, ή αναχαίτισαν, αχρήστευσαν και επιτέθηκαν σε βάρκες με μετανάστες.

Επίσης, μη κυβερνητικές οργανώσεις και μέσα ενημέρωσης αναφέρονται συχνά σε ισχυρισμούς ότι οι ελληνικές συνοριακές δυνάμεις προβαίνουν σε μαζικές απελάσεις και αναγκαστικές επιστροφές αιτούντων άσυλο στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία, στον Έβρο.

Στις 10 Ιουνίου, ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) είπε ότι «παρακολουθεί στενά» την κατάσταση στα σύνορα της Ελλάδας και ανέφερε ότι είχε δεχθεί «επαναλαμβανόμενες καταγγελίες» για αυθαίρετες κρατήσεις μεταναστών στην Ελλάδα και επαναπροώθησής τους στην Τουρκία. Σύμφωνα με τον ΔΟΜ αυτό είναι κάτι που η Ελλάδα θα έπρεπε να διερευνήσει.

Στις 21 Αυγούστου, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τον «αυξανόμενου αριθμού αξιόπιστων αναφορών που καταδεικνύουν ότι άνδρες, γυναίκες και παιδιά μπορεί να έχουν επιστραφεί άτυπα στην Τουρκία αμέσως μετά την άφιξή τους σε ελληνικό έδαφος ή σε ελληνικά χωρικά ύδατα» και κάλεσε την Ελλάδα να απέχει από τέτοιες πρακτικές και να διερευνήσει σοβαρά τις αναφορές αυτές. Ο ίδιος Οργανισμός είχε δημοσιεύσει μια δήλωση με παρεμφερείς εκκλήσεις στις 12 Ιουνίου.

Στις 6 Ιουλίου, κατά τη διάρκεια συζήτησης της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (LIBE) με θέμα τα θεμελιώδη δικαιώματα στα ελληνικά σύνορα, η Ευρωπαία Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων, Ylva Johansson, είπε ότι τα περιστατικά αυτά πρέπει να διερευνηθούν. Στο νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που παρουσιάστηκε στις 23 Σεπτεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέστησε στα κράτη μέλη να συστήσουν ανεξάρτητους μηχανισμούς παρακολούθησης, καθώς αυξάνονται οι ισχυρισμοί για αυθαιρεσίες στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Ωστόσο, αυτό το σύστημα δεν έχει συσταθεί.

Όταν κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στο CNN, ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κλήθηκε να σχολιάσει ένα άρθρο των New York Times που αναφερόταν στο ζήτημα των αναγκαστικών επιστροφών και δημοσιεύτηκε στις 14 Αυγούστου, είπε: «Δεν έχει συμβεί τίποτα τέτοιο. Είμαστε θύματα εκτεταμένης εκστρατείας παραπληροφόρησης», υπαινισσόμενος αντιθέτως ότι η Τουρκία ήταν υπεύθυνη.

Παροτρύνουμε τους Έλληνες νομοθετούντες να διεξάγουν άμεσα μια αποτελεσματική, διαφανή και αμερόληπτη έρευνα για τους ισχυρισμούς ότι προσωπικό από το Λιμενικό Σώμα, την Ελληνική Αστυνομία και τον Ελληνικό Στρατό, ενίοτε σε στενή συνεργασία με ένστολους μασκοφόρους άνδρες, έχει εμπλακεί σε τέτοιου είδους ενέργειες, οι οποίες δεν είναι μόνο παράνομες αλλά θέτουν σε κίνδυνο και τη ζωή και την ασφάλεια των εκτοπισμένων ατόμων.

Θα πρέπει να επιβληθούν πειθαρχικές και ποινικές κυρώσεις, κατά περίπτωση, σε όποιους ένστολους αποδειχθεί ότι έχουν συμμετάσχει σε τέτοιου είδους παράνομες ενέργειες, αλλά και στους διοικητές τους που φέρουν την ευθύνη για τη διοίκηση των εν λόγω σωμάτων. Η έρευνα θα πρέπει να επιχειρήσει να ανακαλύψει την ταυτότητα των μασκοφόρων ανδρών και των μη ταυτοποιημένων ενστόλων, καθώς και τη σχέση τους με τα όργανα επιβολής του νόμου, και να λάβει μέτρα για να διασφαλίσει ότι θα λογοδοτήσουν. Σύμφωνα με τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, η έρευνα θα πρέπει να εστιάσει στα γεγονότα που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας το 2019 και το 2020.

Τα μέλη των εμπλεκόμενων οργανώσεων έκαναν τις ακόλουθες δηλώσεις:

«Παρά τις διαψεύσεις της κυβέρνησης, τα τελευταία χρόνια πολλοί μάρτυρες και θύματα κάνουν λόγο για αναγκαστικές επιστροφές στα χερσαία και τα θαλάσσια σύνορα, οι οποίες θέτουν τη ζωή των μεταναστών σε κίνδυνο», αναφέρει η Εύα Κοσσέ, ερευνήτρια της Human Rights Watch στην Ελλάδα. «Η Βουλή οφείλει να παρέμβει τώρα και να κάνει ό,τι μπορεί για να δώσει τέλος σε αυτήν την απειλητική για τη ζωή πρακτική.»

«Η συνεχής αποτυχία διερεύνησης των σοβαρών κατηγοριών αναγκαστικών επιστροφών και βίας ατόμων που μετακινούνται στα σύνορα της Ελλάδας, δεν θα πρέπει πλέον να γίνεται ανεκτή.», αναφέρει η Adriana Tidona, ερευνήτρια στον τομέα μετανάστευσης στη Διεθνή Αμνηστία. «Καλούμε τη Βουλή των Ελλήνων να ασκήσει την εξουσία της ώστε να προστατεύσει τους ανθρώπους που έχουν πέσει θύματα αυτών των ενεργειών και να διασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθούν.»

«Τα τελευταία χρόνια έχουμε υποβάλει μια σειρά από καταγγελίες για τις αναγκαστικές επιστροφές στα σύνορα της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων και θανάτων, τις οποίες οι ελληνικές εισαγγελικές αρχές φαίνεται να αγνοούν», αναφέρει ο Παναγιώτης Δημητράς, εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι. «Η Ελλάδα πρέπει να ενεργήσει άμεσα ώστε να δημιουργήσει έναν ανεξάρτητο μηχανισμό επιτήρησης των συνόρων της για τη διερεύνηση των παραβιάσεων, όπως έχει προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να δώσει τέλος άπαξ και δια παντός σε αυτές τις καταχρηστικές συμπεριφορές.»  

«Το δικαίωμα της αίτησης ασύλου θα πρέπει να προστατεύεται ανά πάσα στιγμή», αναφέρει ο Josie Naughton, γενικός διευθυντής της Help Refugees. «Η Βουλή των Ελλήνων θα πρέπει να ξεκινήσει μια κατεπείγουσα έρευνα για την εξέταση των βάσιμων κατηγοριών σχετικά με τις παράνομες πρακτικές των αναγκαστικών επιστροφών και των μαζικών απελάσεων, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή ανδρών, γυναικών και παιδιών που ζητούν άσυλο στην Ελλάδα.»

«Έχουμε στοιχεία για την αναγκαστική επιστροφή περισσότερων από 1.150 αιτούντων άσυλο από την ελληνική επικράτεια μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες», αναφέρει η Natalie Gruber, εκπρόσωπος τύπου της Josoor. «Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για συστηματικές παραβιάσεις του ευρωπαϊκού και του διεθνούς δικαίου που η Βουλή των Ελλήνων δεν μπορεί πλέον να απορρίπτει ως ψευδείς ειδήσεις.»

«Οι ελληνικές αρχές απελαύνουν συστηματικά μετανάστες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έχουν φθάσει στο ελληνικό έδαφος, και τους εγκαταλείπουν στα ανοιχτά της θάλασσας», αναφέρει η Amelia Cooper της Legal Centre Lesvos. «Η Βουλή των Ελλήνων δεν θα πρέπει μόνο να ξεκινήσει έρευνα για όλα αυτά τα γεγονότα, αλλά και να αποφασίσει να εφαρμόσει άμεσα την παύση όλων των μαζικών απελάσεων σε όλο το μήκος των συνόρων της Ελλάδας.»

«Για να αντιμετωπιστεί η τρέχουσα αδυναμία λογοδοσίας κρατών όπως η Ελλάδα για τις αναγκαστικές επιστροφές και τις παραβιάσεις δικαιωμάτων στα σύνορα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της και να εφαρμόσει άμεσα έναν κατάλληλο μηχανισμό παρακολούθησης», αναφέρει η Marta Welander, εκτελεστική διευθύντρια της Refugee Rights Europe. «Σε αυτές τις προσπάθειες θα πρέπει να συμμετέχουν επίσης η κοινωνία των πολιτών, μη κυβερνητικές οργανώσεις και εθνικοί φορείς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα διαθέσιμα στοιχεία λαμβάνονται υπόψη επαρκώς, οδηγώντας σε έγκαιρη διερεύνηση και διορθωτικά μέτρα.»

«Η προστασία των συνόρων είναι ιδιαίτερα σημαντική αλλά μπορεί να διεξαχθεί σε συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα», αναφέρει η Αντιγόνη Λυμπεράκη, γενική διευθύντρια της SolidarityNow. «Η Βουλή των Ελλήνων έχει τόσο τα μέσα όσο και τη συνταγματική υποχρέωση να εποπτεύσει και να διερευνήσει τις φερόμενες παραβάσεις των υποχρεώσεων της Ελλάδας στο πλαίσιο της διεθνούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.»

«Ως οργάνωση παιδικής προστασίας, η Terre des hommes Hellas, ανησυχεί ιδιαίτερα για το γεγονός ότι κάποια από τα άτομα που φέρεται να έχουν απελαθεί βίαια από τα σύνορα της ΕΕ είναι παιδιά, ακόμη και βρέφη», αναφέρει η διευθύντρια της Terre des hommes Hellas, Κίρστεν Τουνς. «Η Ελληνική Κυβέρνηση θα πρέπει να θέσει τέλος σε αυτές τις ενέργειες και να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει τα διαχρονικά κενά στο σύστημα υποδοχής και προστασίας για οικογένειες και ασυνόδευτα παιδιά.»

Υπογράφοντες:

Human Rights Watch

ActionAid Hellas

Διεθνής Αμνηστία

ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων

Danish Refugee Council

Equal Rights Beyond Borders

Fenix – Humanitarian Legal Aid

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων

Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι

Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Help Refugees

HIAS Greece

HumanRights360

International Rescue Committee

INTERSOS Hellas

Josoor

Legal Centre Lesvos

Lesvos Solidarity

Γιατροί του Κόσμου – Ελληνική Αντιπροσωπεία

Mobile Info Team

Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού

PRAKSIS

Refugee Legal Support

Refugee Rights Europe

Refugees International

Refugee Support Aegean

SolidarityNow

Terre des hommes Hellas